Ik zei toch sorry? Is het nou nog niet goed? | VitalSmarts

Ik zei toch sorry? Is het nou nog niet goed?

Test uw stijl onder stress:
SOS
test

door Justin Hale

Beste Justin,

Laatst zei ik iets wat een familielid van me kwetsend vond. Ik bood al snel mijn excuses aan, maar die leken niet te worden geaccepteerd. Ik heb geprobeerd het goed te maken, maar daar reageert deze persoon niet op. Kennelijk is de woede nog niet bekoeld. Maar ik vind dat ik mijn best heb gedaan en dat de ander nu aan de beurt is om mijn excuses te accepteren. Of zie ik dat verkeerd?

Met vriendelijke groet,

André

Beste André,

Dat herken ik heel goed. De afgelopen jaren probeer ik beter te begrijpen wat het inhoudt om oprechte excuses aan te bieden. Ik probeer er zelf ook een gewoonte van te maken. Ik vertel je graag wat ik daarbij heb geleerd. Ik hoop dat dit je kan helpen.

1. Bied geen flutexcuses aan

Bijna iedereen is wel eens onhandig geweest met excuses aanbieden. Het spreekt voor zich dat slechte excuses meer kwaad dan goed doen. Als je regelmatig een van de volgende uitspraken doet, of iets wat daarop lijkt, houd daar dan mee op.

  • Het spijt me dat je het zo hebt opgevat.
  • Het spijt me, maar dat is niet mijn schuld.
  • Het spijt me hoe dat is gelopen.
  • Ik vind het ook vervelend, maar het was veel erger geweest als…
  • Ik ben er niet op uit je te kwetsen, maar in die situatie…
  • Ik zei toch dat het me speet? Waarom ga je er steeds over door?

2. Slechte excuses maken we zelf

Vaak hebben we het gevoel dat excuses aanbieden iets is dat je afvinkt, om ervoor te zorgen dat het slachtoffer zich beter voelt. Maar als dat je motief voor excuses aanbieden is, komt het nooit goed over. We bieden excuses aan omdat we willen dat de ander niet langer boos op ons is. Daar heb ik me ook schuldig aan gemaakt. Ik wil namelijk dat de ander me aardig vindt en ik wil dat het ‘goed’ is tussen mij en de ander, dus doe ik snel alles wat nodig is om het weer ‘goed’ te maken. Maar zie je wat ik zeg? Mijn motief gaat er alleen maar over dat IK me goed voel en dat IK word geaccepteerd. Gaat je motief voor je excuses over jou of over de ander? Gaat het over de relatie als geheel, of over slechts de helft ervan?

3. ‘Sorry’ zeggen is niet waar het om draait

In feite zijn excuses vereist op het moment dat het wederzijds respect op de een of andere manier is geschaad. Bewust of onbewust heb je iets gezegd of gedaan waardoor een vriend, collega, familielid of partner zich gekwetst, gekleineerd of genegeerd voelt. Van daaruit gezien vind ik de volgende benadering heel waardevol:

Excuses aanbieden gaat om meer dan ‘sorry’ of ‘mijn schuld’ zeggen. Het gaat erom respect te herstellen waar het is verdwenen.

Wat houdt dat in? Heb je ooit wel eens gezien hoe een huis wordt gerestaureerd, of heb je dat zelf wel eens gedaan? Het vergt tijd een aandacht voor detail. Als je iemand hebt gekwetst, voelt deze persoon zich niet gerespecteerd. Dat respect moet je weer opbouwen, steen voor steen. Soms houdt dat in dat je de ander de tijd gunt om te herstellen. Geef de ander gelegenheid om te zien dat je veranderd bent (niet alleen in woorden, maar ook in daden). Wijlen Stephen Covey zei: “Als je je met daden in de nesten hebt gewerkt, kom je er met woorden niet uit.”

4. Het hangt af van hoe het bij de ander overkomt

Tijdens een Crucial Conversations-training vraag ik wel eens: “Wat is het belangrijkste kenmerk van goede excuses?” Dan roept meteen de hele groep: “Oprechtheid.” Maar dan vraag ik: “Wie bepaalt of excuses oprecht zijn?” Dan is het vaak even stil. Meestal is er wel een deelnemer die aarzelend zegt: “Degene aan wie de excuses worden aangeboden, denk ik.” De ander moet bewijs horen en zien waaruit blijkt dat jij snapt wat er aan de hand is. De ander moet weten dat je begrijpt waarom het respect werd geschaad. Misschien zijn niet al deze tips op jouw situatie van toepassing, maar dit zijn enkele ideeën:

  • Neem je verantwoordelijkheid. Geef de omstandigheden niet de schuld. Geef vooral degene die zich gekwetst voelt niet de schuld (“Het spijt me dat je ervoor kiest je gekwetst te voelen.”)
  • Erken de schade die je hebt toegebracht en bagatelliseer die niet.
  • Sta ervoor open je eigen gedrag te veroordelen. Geef toe dat je je eigen morele code of waarden hebt overtreden.
  • Aanvaard je straf als gerechtvaardigd. Maak een offer dat net zo groot of groter is dan de pijn die je de ander hebt toegebracht. (De pleister moet op zijn minst net zo groot zijn als de wond.)
  • Neem je oprecht voor om de fout in de toekomst niet te herhalen. Sterker nog, beloof dat je alles zult vermijden wat ook maar enigszins lijkt op herhaling van je gedrag.
  • Verwacht of eis niet dat de ander je vergeeft. Jouw doel is te laten zien dat je de morele verontwaardiging van de ander begrijpt, dat je je eigen slechte gedrag afwijst en dat je het niet zult herhalen.

Hopelijk begrijp je dat het belangrijk is om je excuses bewuster aan te bieden. Uiteindelijk gaat het erom dat uit je excuses blijkt dat je het oprecht meent.

Ik wens je veel succes,

Justin

Justin Hale

Justin Hale

Justin Hale is spreker, training ontwikkelaar en Master Trainer bij VitalSmarts. Hij was lead engineer bij het ontwikkelen van de VitalSmarts editie van de Training Getting Things Done.